Ana Sayfa Dünya 22 Kasım 2021 7 Görüntüleme

Kerkük milletvekili Erşat Salihi, ‘Kerkük’te çatışma olur’

  • 2017 Referandumu’ndan sonra güvenlik ortamı sağlandı. Suikastlar, peşmergenin saklı tutuklamaları kalmadı. Erbil, Süleymaniye’nin Kerkük’ü denetimi sona erdi.
  • “Kerkük’e girmeyeceğiz, etrafta olacağız” diyorlar. Biz Kerkük’ün idari hudutları içinde merkezi hükümet dışında kimseyi istemiyoruz. Biz kan dökülsün istemiyoruz.
  • Ben cephe lideri (ITC) olduktan iki yıl sonra değiştirilmem kelam konusu oldu. Ben başarısız olmadım. 2012’de bir bakan iki bakan vekili aldım…Anlamadım bu nedir.

Türkmen kenti olarak bilinen Kerkük, Irak merkezi idaresi ile Kuzey Irak Bölgesel Kürt İdaresi ortasında IŞİD gerekçesiyle kurulan “Ortak Uyum Odası” nedeniyle huzursuz. Peşmerge, kelam konusu muahede yüzünden Kerkük’e yakın yerlere konuşlandı. Barzani’nin 2017’de yaptığı başarısız bağımsızlık referandumunun akabinde kenti terk etmek zorunda kalan peşmergenin Kerkük’e tekrar dönme tehlikesi gerginliği artırıyor. Türkiye’de gündeme getirilmeyen mevzuyu, Kerkük’ün dünü ve bugününü, Irak’taki seçimlerden kısa müddet evvel Irak Türkmen Cephesi liderliğini bırakmak zorunda kalan Kerkük milletvekili Erşat Salihi ile konuştuk.

– Irak’taki Türklere neden Türkmen deniyor? Türk Türkmen ayrımı nedir?

Bizler Irak ve Suriye Türkleri olarak Osmanlı’dan evvel de bu topraklardaydık. Hâlâ buradayız ve kalmaya devam edeceğiz. Türk sözü tüm devirlerde kullanılmıştır. Türkmen sözünü yabancı bir söz olarak ortamıza soktular. Krallık devrinde 1924’te Kerkük’te, Kerküklülerle Ermeniler ve İngiliz ordusu ortasında bir tatsızlık yaşanıyor. O vakit İngiliz uçakları sukûnet için Arapça ve Türkçe iki lisanlı bildiri dağıtıyor. Hatta metinde Türk sözünü kullanıyorlar. Türk sözü bizim varlığımızdır. Ondan sonra Türkmen yöreleri, aşiretleri olabilir lakin önünde sonunda biz Türk kimliğini taşıyanlarız. Adresler ne olursa olsun, Avşar, Türkmen, Özbek hepimiz Türküz. Lakin yabancılar her vakit bizi ayırmaya çalıştılar. Ben terimlerimde Irak Türkü formunda kullanırım fakat anayasa yazıldığı vakit Türkmen demek gerekiyor. Zira Türk dendiği vakit güya Türkiye kastediliyor. O vakit yanlış anlaşılmalar oluyor.

– Kerkük’teki demografik yapıyı anlatır mısınız, dünden bugüne ne değişti?

Kerkük’teki değişim yeni değil. Değişim, Osmanlı bölgeden çıktıktan sonra İngiliz hâkimiyetiyle başladı. Türkmen toprakları öteki aşiretlere verildi. Türkmenlerin birden fazla oraları terk edip ya Irak’ın güneyine ya Türkiye’ye gitti. Türkmen varlığı Irak’ın güvenliğinin ve toprak bütünlüğünün odak noktasıdır. Türkmen coğrafyasında ihtilaf olursa Irak’ın toprak bütünlüğünde de olur. Kerkük’te Saddam periyodunda Araplaştırma siyaseti vardı. 2003’ten sonra da Kürtleştirme siyaseti oldu. Kürt partileri daha organize biçimde çalıştı. ABD’nin de dayanağıyla zirai yerleri aldılar. Bu, referandumun olduğu 2017’ye kadar yani biz peşmergeyi Kerkük’ten çıkarana kadar sürdü. Kerkük’te nüfus, 2003 öncesi nüfus 850 bin civarındaydı. Şu an 1 milyon 700 bin.

GÜVENLİĞİ POLİS SAĞLIYOR

– 2017’deki başarısız bağımsızlık referandumu Türkmenleri nasıl etkiledi?

Referandumdan sonra güvenlik ortamı sağlandı. Suikastlar, peşmergenin bilinmeyen tutuklamaları kalmadı. Erbil, Süleymaniye’nin Kerkük’ü denetim etmesi sona erdi. Herkes iyi bir ortamda yaşamaya başladı. 2017 öncesinde patlamalar, suikastlar, cinayetler vardı. Türkmenlerden seçim dairesi liderimiz, cephenin yürütme şurası üyesi, tıpkı vakitte benimle birlikte mahpus yatan arkadaşım öldürüldü. Cephenin ofis müdürü öldürüldü. Konutum üç defa patlatıldı, yoluma mayın döşendi. Lider yardımcım öldürüldü. Yürütme heyeti üyem öldürüldü. Yani daima Irak Türkmen Cephesi maksat alındı. Bunun ardında bâtın taraflar vardır. Bunun üzerinde herkes durmalı.

– Güvenliği şu an kim sağlıyor?

Şu an güvenliği Türkmenlerden, Araplardan ve Kürtlerden oluşan Kerkük polisi sağlıyor. Bağdat’taki idareye bağlılar. Bunun yanında Irak ordusu var. Irak ordusu da merkezi hükümete bağlı. İçinde Arap da Kürt de Türkmen de var. Biz ona da razıyız.

– Peşmergenin Kerkük’e girişi için 25 Kasım dillendiriliyor. Türel münasebeti nedir? Süreç nasıl gelişti?

Hukuksal münasebeti yok. Zira Irak anayasasına nazaran, peşmerge Kuzey Irak Bölgesi’nin koruyucusudur. Lakin seçimler sonrası bir taviz içine girildi. Merkezi hükümetin taviz vermemesi lazımdı. Birtakım bölgelerde DAEŞ (IŞİD) var fakat orada ne Irak ordusu ne peşmerge bulunuyor. O yüzden inandırıcı bir münasebet değil. “DAEŞ geldi, peşmerge onu öldürdü, o peşmergeyi öldürdü” üzere dedikoduları duyduk. Evvel bunları yaptılar ki ellerinde bir sebep olsun: “Orada güvenlik problemi var, orayı ortaklaşa koruyalım.” Maalesef Bağdat idaresi ve Erbil bâtın bir halde anlaştı. 25 Kasım deniyor lakin o denli değil. Neden? Zira zati peşmerge Kerkük’ün etrafında ancak ittifak resmiyet aldı. Bağdat ile Erbil anlaşmış ortak operasyon merkezleri kurmak için. Bu merkezlerin içinde Bağdat ve peşmerge subayları birlikte. Bizim buna reaksiyonumuz, reddimiz var. Türkiye’den döndükten sonra başbakan ile görüşeceğim.

– Peşmergenin Kerkük’ün merkezine girme mümkünlüğü var mı?

“Girmeyeğiz etrafta olacağız” diyorlar. Biz hiçbir formda Kerkük’ün idari hudutları içinde merkezi hükümet haricinde kimseyi istemiyoruz. Hükümetin bu mevzuda taviz vermemesi lazım.

– Bağdat taviz verirse, Kerkük’e girilirse direniş olur mu?

Kent merkezine girerse makûs olur, çatışma olur.

– Kerkük polisi ile mi?

Türkmenlerin de gücü var. Türkmen Kerkük Savunma Gücü var. Biz kan dökülsün istemiyoruz. Kimseyle hengameye girmek istemiyoruz. Siyasi iradeler daha barışçıl yolları denemeli. Kerkük’e tekrar bir emrivaki siyasetinin Erbil tarafından yapılması büyük bir yanlış. Bunu Erbil’in, Süleymaniye’nin bilmesi lazım.

– Bağdat ile Erbil ortasındaki mutabakatla 2017’nin intikamı mı alınıyor?

Olabilir. Biz kapıdan çıktık lakin pencereden dönüyoruz, olabilir.

– Türkiye’de bu husus gündeme gelmiyor, bunu nasıl okuyorsunuz?

Resmi temaslarda bu işler paylaşılıyor. Fakat basına intikal etmemesi siyasi bir problem. Tahminen de Irak makamlarıyla ve Kürt yönetimiyle görüşülüyor bu konuda ve onlara bildiriler da gönderiliyor. Çoklukla beşerler panik yaratmak istemiyorlar. Biz de yaratmak istemiyoruz, yalnızca gerçekleri konuşuyoruz. Türkiye’nin de hali bu mevzuda müspettir.

– Politikler 2017 referandumunda konuşuyor, basın da yazıyordu. Fakat Türkiye’de birçok insan şu an Kerkük’te bu türlü bir tansiyon olduğundan habersiz. Fark nedir?

Bu işin öncülüğünü yapanın Irak hükümeti olması lazım, Irak hükümeti buna müsaade vermemeli. Türkiye telkinde bulunur. Görüşmelerinde söyler. Lakin peşmergenin kendisine bir çekidüzen vermesi, Kerkük sıkıntısını bu üzere pazarlıklardan uzak tutması gerek. Aksi takdirde uzun vadede çok ziyanlı çıkar.

– Türkiye ne yapabilir bir davetiniz var mı?

Türkiye, merkezi Irak hükümetine telkinde bulunabilir. Kuzey Irak yönetimine “Bu atılan adımlar yanlış” denebilir. Bizim güvenlik ittifakımız var. O da Kerkük için Kerküklülerden bir ordu teşkil edilmesi tarafında. O ordu Türkmen, Arap ve Kürtlerden oluşsun. Başındaki kumandan Bağdat’a bağlı olsun. İdari hudutları bu ordu korusun. Bu tezi herkesin sunmasında fayda var, bu barış getirir. Yalnızca Türkiye değil, Türk dünyası da biraz dikkat etsin. Orada Irak ve Suriye Türkleri var. Onlardan maddi değil, manevi dayanak istiyoruz. Bir kere olsun Irak, Suriye Türklerini lisanlarına alsınlar Türkiye üzere.

– Makûs senaryo gerçekleşirse Türkiye için ne üzere bir risk var?

Tehlike yalnızca Türkiye için değil, hem İran hem Irak hem Türkiye hem Suriye için. Bu ülkeler bir mutabakata varmalı. İran uzak durursa gelecekte PJAK başına büyük bela olur. Suriye’nin aşikâr yerleri bugün YPG PKK’nin elinde. Türkiye coğrafyasını PKK’den temizledi lakin PKK Türkiye’den çıkıp Irak’a geldi. Bu ülkelerin “terör örgütlerini kimse coğrafyasında barındırmasın” üzere askeri bir mutabakat yapmaları lazım. Tehlike bir tek Türkiye’yi değil herkesi bekliyor.

– CHP Irak ve Suriye tezkeresinde “hayır” dedi, nasıl değerlendiriyorsunuz?

İsterdik ki Türkiye’de herkes tıpkı adımı atsın. Tehditler karşısında tek adım atılmalıdır. Muhalefetten de iktidardan da bunu isteriz.

‘DEĞİŞİM VAKTİ DEĞİLDİ’

– Irak’taki seçimlerin çabucak öncesinde Irak Türkmen Cephesi liderliğinden çekildiniz, Ankara’nın tesiri oldu mu?

Ben 12 yıldır Irak Türkmen Cephesi Başkanlığı’nı yapıyorum. Ondan evvel Suriye ve Lübnan temsilciliği, ondan evvel Kerkük’te Irak Türkmen Cephesi’nin vilayet başkanlığını, ondan da evvel bölge başkanlığını yaptım. Yani bölge başkanlığından cephenin doruğuna kadar tüm vazifelerde bulundum. Şükürler olsun, nerede olursam olayım zafer kazandım. O zaferler halkın etrafımızda toparlanmasıyla gerçekleşti. Sandalye sayımız 2010 seçimlerinde iki, 2014’te iki idi, lakin 2018’de üçe yükselttik. Benim planım bu defa dörde beşe çıkarmaktı lakin planım gereğince kabul edilmedi.

– Pekala, liderliği bırakmanız?

Ben tekraren söyledim, 12 yıldan sonra bir değişim yapalım lakin seçim sonrası. İdaremiz, aksakallı ağabeylerimiz bizden “Değişimi artık yapalım” diye talepte bulundular. Ben de onları kırmadım fakat dedim ki bu yanlış. Değişimin vakti değil. Vakti geldiğinde ben de değişim isterim. Ancak Ankara’da İstanbul’da olan Kerküklü Türkmen büyüklerimiz, ağabeylerimiz var. “Daha gençlere yer verelim” üzere bir karar almış oldular. Biz de o karara hürmet gösterdik. Onlar bu değişimi yaptılar. Temenni ederim ki başarılı olsunlar. Her vakit onlara dayanağım sürecek.

‘DESTEK VERİRİM’

– Irak Türkmen Cephesi’nin yeni lideri Hasan Turan’ın İhvancı olduğu konuşuluyor. Eski başbakan Ahmet Davutoğlu devrinde de sizin alınmak istendiğiniz lakin başarılamadığı savları var. Turan bu münasebetle mi lider oldu?

O noktaya girmek istemem. Açık söylüyorum. Ben cephe lideri olduktan iki yıl sonra benim değiştirilmem kelam konusu oldu. Davutoğlu devrinde de oldu. Davutoğlu ile de birkaç kere görüştüm. Şu an ben anlamadım! Başarısız olmadım. 2012’de bir bakan aldım, seçim komiserlerinden bakan vekili aldım, insan hakları komiserlerinden bir bakan vekili aldım. Eğitim Bakanlığı’ndan Türkmenler için genel müdürlüğü kazandırdım. Lakin buna karşın “Siz terk edin diğerine verin.” Anlamadım bu nedir! 2012’den beri peşimde bu türlü bir şey var. Ancak direndim. Nedenini hiçbir vakit anlamadım keşke anlamış olsaydım. Gelen arkadaş da benim cephe lider yardımcımdır. Ona muvaffakiyetler dilerim, her türlü dayanağı de kendisine veririm.

Cumhuriyet

İlginizi çekebilir

ABD’den kritik F-35 kararı

ABD’den kritik F-35 kararı

iletişim : live:.cid.e85adaa203246898
şehirler arası nakliyat | Eryaman Diş | instagram takipçi satın al
hack forum hack forumu hack forum deneme bonusu en iyi casino siteleri slot siteleri Ataşehir escort Anadolu yakası escort Bostancı escort ümraniye escort Maltepe escort Kartal escort ankara escort bakırköy escort ataköy escort şirinevler escort bahçeşehir escort escort istanbul
gaziantep escort gaziantep escort izmir escort bedava hesaplar deneme bonusu Shell download cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı saricahali.com.tr cami halısı cami halısı cami halısı evden eve nakliyat Bahsegel Rulet Casino Bahigo google.com.tr deneme bonusu deneme bonusu veren siteler bahis siteleri Canlı Maç izle bonus veren bahis siteleri taraftarium24 Selçuksports beylikdüzü escort